Tegelroute

De Tegelroute, een deel van mijn passie


Door Marieke Bouman

Mijn grote passie is mijn werk als  beeldend kunstenaar, de laatste 15 jaar speciaal keramiek, de tegelroute maakt  daar deel van uit.

Als initiatiefnemer van deze route en als een van de kunstenaars die de tegeltableaus hebben gemaakt en nog steeds maken, wil ik graag iets over het ontstaan van de tegelroute vertellen.

De aanleiding was de opdracht, die ik  in 2007 van het tegelmuseum in Otterlo kreeg, om voor nissen in een wand van de Brouwershoef, in het centrum van Ede, een dertiental tegels te ontwerpen en te maken. De suggesties voor de onderwerpen daarvoor kwamen van de voorzitter van het bestuur van het Tegelmuseum, prof. dr. A. van der Wouden, hoogleraar  agrarische geschiedenis, en in overleg met prof. dr. L. van der Plas, specialist op het gebied van klei.

 

Mijn uitgangspunt bij het ontwerp was om geen gebruik te maken van industriële tegels maar de tegeltableaus zelf te maken van kleine tegels, in verschillende grootte en dikte, zodat een driedimensionaal tableau ontstaat. De 13 tableaus werden in de zomer van 2008 geplaatst.

Dit project , dat de start was van een buitenmuseum van het Tegelmuseum, bracht me in 2010 op het idee om voor Lunteren een tegelroute te ontwerpen. Ik vroeg de plaatselijke  kunstenaars of ze mee wilden doen en het Tegelmuseum om hun medewerking. De reacties waren positief.

Eerst  hebben we  een aantal foto’s gemaakt van panden die interessant leken voor een tableau. Omdat een aantal van de kunstenaars geen directe ervaring had met keramiek werd met een  leerperiode gestart. Er werd gekozen voor driedimensionale tableaus met afmetingen van plm. 40x40 cm. en een beperkt kleurengamma.

 


De ontwerpen, waarin zoveel mogelijk de geschiedenis van het pand werd verwerkt, werden besproken met de eigenaars of huurders van de panden.  Vervolgens werden de onderdelen van het tableau gesneden uit  kleiplaten. Na droging werden ze  op 900 °C  z.g. biscuit gestookt , daarna werden de kleurpigmenten en de glazuurlaag aangebracht. Omdat de tableaus vorstbestendig moeten zijn werden ze op 1200 °C voor de tweede keer gestookt. Er is vaak gevraagd of de route wel hufter-bestand zou zijn. Maar tot nu toe zijn dergelijke beschadigingen niet voorgekomen. Ik denk dat het belangrijk is dat het gaat om werk van Lunterse kunstenaars.

 


In het voorjaar van 2010 werden de eerste 15 tegeltableaus onthuld door de burgemeester van Ede de heer Cees van der Knaap.

Omdat de reactie van de bevolking zeer positief was, werd In overleg met de Dorpsraad , besloten om de route uit te breiden..

De volgende serie werd eerst van 1 augustus tot 24 september 2011 tentoongesteld in het Tegelmuseum en geopend door de toenmalige wethouder de heer Evert van Millingen.  Daarna werden de tableaus geplaatst in Lunteren.

 


De eerste ronde werd gesubsidieerd door de gemeente Ede, de tweede ronde werd mogelijk gemaakt door participatie van diverse instellingen. Daarnaast werden ook door particulieren opdrachten gegeven voor een tableau. Het totale aantal nadert inmiddels de zestig stuks.

Niet alleen in de plaatselijke pers werd aandacht geschonken aan de Tegelroute, het vakblad Klei van de Nederlandse Vakgroep Keramisten vermeldde de route en ook de tegels in de Brouwershoef.

 


Internationaal verscheen in het handboek 5000 Years of tiles, van het British Museum, geschreven door Hans van Lemmen,  een artikel over de tegelroute. En in haar boek Tile Envy , over moderne wandtegels, beschrijft Deborah  Osborn het werk van mij als een van de volgens haar 60 beste tegeldesigners, en noemt daar ook de tegelroute.

De website  Tegelroute Lunteren geeft informatie over de tableaus, de kunstenaars en de historische achtergrond van de diverse panden.

 

Een routebeschrijving vindt u bij de plaatselijke VVV (Read shop en Museum Lunteren) en op diverse punten in Lunteren.

Terug naar boven